«او حقش ضایع شد!» یکی از پاسخهای رایج به برد اولین جایزه اسکار مایکی مدیسون ۲۵ ساله برای بازی در فیلم آنوراً در مراسم اسکار دیشب بود. حق چه کسی ضایع شده بود؟ دمی مور ۶۲ ساله که پیش از این چهار جایزه برای بازی در فیلم ترسناک The Substance دریافت کرده بود و از دید بسیاری از علاقهمندان سینما، سزاوار دریافت این جایزه پرآوازه هالیوود بود. نمونهای از افکاری که بر این باورند کسی «دزدیده شده» است:
«دمی مور فیلمی درباره ترسهای پیری در هالیوود ساخته—و سپس اسکار را به بازیگر جوانتر باخت. گاهی اوقات جهان در اجرای طنز خودش جدی است.»
«دمی مور بسیار متد است. جایزه را به بازیگری نصف سن خودش باخت.»
«باخت دمی مور به مایکی مدیسون عملاً همان داستان The Substance است.»
اگر The Substance را ندیدهاید، داستان درباره یک سلبریتی پیر (مور) است که با تزریق یک ترکیب شیمیایی مرموز، به نسخه جوانتر خود (مارگارت کوالی) تبدیل میشود. این نسخه جوانتر او را خیانت میکند و نتیجه آن تراژیک است. نقش مور نیازمند تبدیل شدن از چهرهای بسیار جوان به یک موجود پیر و غیرانسانی بود که با ساعتها آرایش و پروتزهای سنگین انجام شد و نهایتاً به انفجاری خونین و آتشفشانی ختم شد.
در مورد بازی مور و پیام فیلم، بسیار گفته شده که فیلم چگونه محدودیتهای هالیوود بر زنان پیر و رنج ناشی از آن را به نمایش میگذارد و مور یکی از قربانیان اصلی آن است. من در یادداشتی درباره فیلم سال گذشته نوشتم که در نهایت «با وجود خشونت افراطی و بیشازحد فیلم، فکر میکنم اگرچه زنستیزی واقعی است، زنان بسیار توانمندتر، عاقلتر و قویتر از الیزابت [مور] و سو [کوالی] هستند که خشم خود را بدون تأمل بر علیه خودشان میچرخانند.»
من پیشنهاد میکنم که برد یک زن جوان برای یک اجرای فوقالعاده را به صورت «شاملکننده» و نه «محرومکننده» در نظر بگیریم.
جوایزی که مور امسال دریافت کرده است، تا حدی به دلیل رنج و پایداری او در طول دوران حرفهایاش بوده و نه فقط بازی در The Substance. قدرت فیلم در پیامش درباره فرهنگ زیبایی است؛ اما کمتر به عنوان وسیلهای برای نمایش مهارتهای بازیگری مور برجسته بود. نقش او نیازمند نمایش یک کلیشه شناختهشده، یعنی ستاره پیر کنار گذاشتهشده، بود. از طرف دیگر، در آنوراً، بازی مایکی مدیسون نیازمند درک عمیق و حساس از شخصیتی آسیبدیده و پیچیده بود. اجرای او—ترکیبی غنی از امید و ناامیدی تراژیک، بدون کمک جلوههای ویژه یا تکیه بر یک مفهوم محبوب و گسترده درباره کاهش ارزش زنان—معجزهآسا بود. او ۲۵ سال دارد! چه موهبتی است که بتواند چنین آشفتگی عاطفی را درک و نمایش دهد! (دیشب مدیسون به چهل و هفتمین بازیگر زیر ۳۰ سال تبدیل شد که در طول تقریباً یک قرن جایزه اسکار را میبرد.)
برگردیم به موضوع «سرقت جایزه». آیا با چیزی به نام «چکش ماسلو» آشنا هستید؟ احتمالاً هرگز روانشناس آبراهام ماسلو را نشنیدهاید، اما احتمالاً این گفته او را شنیدهاید: «اگر تنها ابزارت چکش است، همه چیز به شکل میخ به نظر میرسد.»
این مرا به یک سوال خوب میرساند: «آیا بردن جایزه توسط یک زن جوان در مقابل دمی مور و نقش او در فیلمی درباره تبعیض سنی، همان طنزی است که برخی میگویند؟» از نظر من، قطعاً خیر. شما احتمالاً متوجه شدهاید که محیط فرهنگی ما اخیراً چقدر قطبی و سیاه و سفید به نظر میرسد—خوب در مقابل بد، راست در مقابل چپ و غیره. من پیشنهاد میکنم که برد یک زن جوان برای یک اجرای فوقالعاده را به صورت شاملکننده در نظر بگیریم—به این معنا که چیزی از مور کم نمیکند، بلکه یک بازیگر با استعداد دیگر به جمع زنان توانمند در حرفهاش اضافه میکند.
چطور میتوانیم این نظر را به کار ببریم که هر وقت یک بازیگر زن مسنتر به جای یک بازیگر جوانتر میبازد، نشاندهنده تبعیض سنی است—خصوصاً اگر جوانتر سزاوار جایزه باشد؟ این مثل این است که یک ایده را همهجا به زور به کار ببرید، بدون توجه به این که آیا واقعاً اعمال میشود یا نه؛ در نهایت همه چیز یکسان به نظر میرسد و کیفیت واقعی ایده (یا اجرا) نادیده گرفته میشود. بیایید مدیسون را به خاطر دستاوردش تبریک بگوییم و برای حذف رنجهایی که مور متحمل شد تلاش کنیم، تا حرفه جوان مدیسون بدون آن موانع شکوفا شود.
هیچ «طنز معنوی»ای در این قضیه وجود ندارد.
«او حقش ضایع شد!» یکی از پاسخهای رایج به برد اولین جایزه اسکار مایکی مدیسون ۲۵ ساله برای بازی در فیلم آنوراً در مراسم اسکار دیشب بود. حق چه کسی ضایع شده بود؟ دمی مور ۶۲ ساله که پیش از این چهار جایزه برای بازی در فیلم ترسناک The Substance دریافت کرده بود و از دید بسیاری از علاقهمندان سینما، سزاوار دریافت این جایزه پرآوازه هالیوود بود. نمونهای از افکاری که بر این باورند کسی «دزدیده شده» است:
«دمی مور فیلمی درباره ترسهای پیری در هالیوود ساخته—و سپس اسکار را به بازیگر جوانتر باخت. گاهی اوقات جهان در اجرای طنز خودش جدی است.»
«دمی مور بسیار متد است. جایزه را به بازیگری نصف سن خودش باخت.»
«باخت دمی مور به مایکی مدیسون عملاً همان داستان The Substance است.»
اگر The Substance را ندیدهاید، داستان درباره یک سلبریتی پیر (مور) است که با تزریق یک ترکیب شیمیایی مرموز، به نسخه جوانتر خود (مارگارت کوالی) تبدیل میشود. این نسخه جوانتر او را خیانت میکند و نتیجه آن تراژیک است. نقش مور نیازمند تبدیل شدن از چهرهای بسیار جوان به یک موجود پیر و غیرانسانی بود که با ساعتها آرایش و پروتزهای سنگین انجام شد و نهایتاً به انفجاری خونین و آتشفشانی ختم شد.
در مورد بازی مور و پیام فیلم، بسیار گفته شده که فیلم چگونه محدودیتهای هالیوود بر زنان پیر و رنج ناشی از آن را به نمایش میگذارد و مور یکی از قربانیان اصلی آن است. من در یادداشتی درباره فیلم سال گذشته نوشتم که در نهایت «با وجود خشونت افراطی و بیشازحد فیلم، فکر میکنم اگرچه زنستیزی واقعی است، زنان بسیار توانمندتر، عاقلتر و قویتر از الیزابت [مور] و سو [کوالی] هستند که خشم خود را بدون تأمل بر علیه خودشان میچرخانند.»
من پیشنهاد میکنم که برد یک زن جوان برای یک اجرای فوقالعاده را به صورت «شاملکننده» و نه «محرومکننده» در نظر بگیریم.
جوایزی که مور امسال دریافت کرده است، تا حدی به دلیل رنج و پایداری او در طول دوران حرفهایاش بوده و نه فقط بازی در The Substance. قدرت فیلم در پیامش درباره فرهنگ زیبایی است؛ اما کمتر به عنوان وسیلهای برای نمایش مهارتهای بازیگری مور برجسته بود. نقش او نیازمند نمایش یک کلیشه شناختهشده، یعنی ستاره پیر کنار گذاشتهشده، بود. از طرف دیگر، در آنوراً، بازی مایکی مدیسون نیازمند درک عمیق و حساس از شخصیتی آسیبدیده و پیچیده بود. اجرای او—ترکیبی غنی از امید و ناامیدی تراژیک، بدون کمک جلوههای ویژه یا تکیه بر یک مفهوم محبوب و گسترده درباره کاهش ارزش زنان—معجزهآسا بود. او ۲۵ سال دارد! چه موهبتی است که بتواند چنین آشفتگی عاطفی را درک و نمایش دهد! (دیشب مدیسون به چهل و هفتمین بازیگر زیر ۳۰ سال تبدیل شد که در طول تقریباً یک قرن جایزه اسکار را میبرد.)
برگردیم به موضوع «سرقت جایزه». آیا با چیزی به نام «چکش ماسلو» آشنا هستید؟ احتمالاً هرگز روانشناس آبراهام ماسلو را نشنیدهاید، اما احتمالاً این گفته او را شنیدهاید: «اگر تنها ابزارت چکش است، همه چیز به شکل میخ به نظر میرسد.»
این مرا به یک سوال خوب میرساند: «آیا بردن جایزه توسط یک زن جوان در مقابل دمی مور و نقش او در فیلمی درباره تبعیض سنی، همان طنزی است که برخی میگویند؟» از نظر من، قطعاً خیر. شما احتمالاً متوجه شدهاید که محیط فرهنگی ما اخیراً چقدر قطبی و سیاه و سفید به نظر میرسد—خوب در مقابل بد، راست در مقابل چپ و غیره. من پیشنهاد میکنم که برد یک زن جوان برای یک اجرای فوقالعاده را به صورت شاملکننده در نظر بگیریم—به این معنا که چیزی از مور کم نمیکند، بلکه یک بازیگر با استعداد دیگر به جمع زنان توانمند در حرفهاش اضافه میکند.
چطور میتوانیم این نظر را به کار ببریم که هر وقت یک بازیگر زن مسنتر به جای یک بازیگر جوانتر میبازد، نشاندهنده تبعیض سنی است—خصوصاً اگر جوانتر سزاوار جایزه باشد؟ این مثل این است که یک ایده را همهجا به زور به کار ببرید، بدون توجه به این که آیا واقعاً اعمال میشود یا نه؛ در نهایت همه چیز یکسان به نظر میرسد و کیفیت واقعی ایده (یا اجرا) نادیده گرفته میشود. بیایید مدیسون را به خاطر دستاوردش تبریک بگوییم و برای حذف رنجهایی که مور متحمل شد تلاش کنیم، تا حرفه جوان مدیسون بدون آن موانع شکوفا شود.
ترجمه از allure